تقریبا همه رانندگان برخی عادتهای اشتباه رانندگی دارند که که شاید از عواقب آنها مطلع نباشند اما هرکدام به نوعی میتواند به خودرو آسیب بزند؛ برخی بیشتر و برخی کمتر. در این میان برخی اشتباهات رایج وجود دارد که لاستیک خودرو را تحت تاثیر قرار میدهد و اگر لاستیک دچار مشکل شود، خطرات زیادی در پی دارد. در این مطلب به انواع عادتهای اشتباهی که میتواند به لاستیک آسیب بزند، اشاره میکنیم. با ما همراه باشید.
تیک آف کشیدن و شتابگیری ناگهانی
انجام تیکآف نشاندهنده قدرت موتور خودرو است و اغلب مختص مسابقات اتومبیلرانی است؛ اما برخی رانندگان با ماشینهای عادی نیز آن را انجام میدهند که با دود و صدای زیاد همراه است. این اقدام که موجب حرکت ناگهانی خودرو از حالت سکون میشود، آسیبهای زیادی به لاستیک خودرو وارد میکند؛ بهویژه اگر مدام تکرار شود. ازجمله آسیبهای تیکآف برای لاستیک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
| آسیبهای ناشی از تیکآف برای لاستیک خودرو | |
|---|---|
| نوع آسیب به لاستیک | دلیل و توضیحات |
| افزایش ساییدگی | ایجاد اصطکاک زیاد با جاده که منجر به افزایش سایش لاستیک و کاهش عمق آج لاستیک میشود. |
| کاهش عمر مفید تایر | تکرار تیکآف سرعت سایش را افزایش میدهد که باعث کاهش عمر مفید لاستیک میشود. |
| سایش موضعی لاستیک | تیکآفی که درست انجام نشود موجب ساییدگی بیشتر بخشهایی از آج و عملکرد نادرست لاستیک میشود (بهویژه در لاستیکهای محرک). |
| افزایش مصرف سوخت | بهدلیل ساییدگی لاستیک و افزایش اصطکاک، نیروی بیشتری برای حرکت نیاز است که سوخت بیشتری میطلبد. |
| ترکخوردگی | افزایش دمای ناشی از تیکآف در طولانیمدت باعث ایجاد ترکهای ریز روی لاستیک شده و ریسک ترکیدگی را افزایش میدهد. |
| کاهش عملکرد در مسیرهای لغزنده | با کاهش عمق آج لاستیک، توانایی تایر در تخلیه آب و حفظ چسبندگی در مسیرهای خیس و برفی کاهش مییابد. |
| ترکیدگی لاستیک | فشار ناگهانی و زیاد به لاستیک، موجب گرم شدن آن میشود و احتمال ترکیدگی را افزایش میدهد. |
| افزایش دمای لاستیک | افزایش اصطکاک ناشی از تیکآف موجب تولید گرما در لاستیک شده و تکرار آن موجب فرسودگی زودهنگام تایر میشود. |
ترمزگیری شدید و ناگهانی
سیستم ترمز خودرو و لاستیکها تا حد زیادی به یکدیگر وابستهاند. اگر ترمز ناگهانی و شدید زیادی بگیرید، سطح تایر پیش از زمان موعد، ساییده شده و عمق آجها کم میشود. این موضوع بهویژه در خودروهای بدون ABS یا در ترمزهایی که موجب قفل شدن چرخ میشود، سایش موضعی لاستیک و در نتیجه کاهش عمر مفید آن را در پی دارد.
ترمزهای ناگهانی در سرعتهای بالا فشار بیشتری به سیستم ترمز و لاستیک وارد میکند. با افزایش سرعت خودرو، درون لاستیک و لنت، گرمای زیادی تولید میشود. تولید بیشاز اندازه گرما هم سیستم ترمزگیری را مختل میکند و هم موجب از بین رفتن بافت لاستیک میشود.
کار کشیدن از لاستیک زمانی که عمر مفید لاستیک به اتمام رسیده
استفاده از لاستیکی که تاریخ تولید آن قدیمی باشد، خطرساز است و باید از آسیبهای احتمالی آن آگاه باشید. البته در کنار سن لاستیک توجه به عواملی مانند میزان سایش آج، ترکخوردگی، برآمدگی، شرایط نگهداری و توصیه سازنده نیز اهمیت دارد.
پیامدهای احتمالی استفاده از لاستیک فرسوده عبارتاند از:
- افزایش احتمال ترکیدگی یکی از عواقب خطرناک استفاده از تایر تاریخگذشته است که بهدلیل ایجاد ترکهای میکروسکوپی، فرسودگی و ضعف ساختاری رخ میدهد و میتواند منجر به انفجار و تصادف جدی شود؛
- کاهش چسبندگی خودرو که به موجب از بین رفتن انعطاف تایر و سخت شدن آن رخ میدهد و به مرور کنترل خودرو را نیز دشوار میکند (بهویژه در مسیرهای لغزنده)؛
- ضعف در سیستم ترمزگیری که در شرایط اضطراری خطرناک است. لاستیک تاریخگذشته اصطکاک مناسبی با سطح جاده ایجاد نمیکند و فرایند ترمزگیری با آن طولانیتر از لاستیک استاندارد خواهد بود؛
- کاهش عملکرد تایر فرسوده معمولا از نظر مالی و زمانی برای راننده هزینهبر است، زیرا هرچه تاریخ انقضای لاستیک کمتر باشد، بیشتر نیاز به تعویض و صرف هزینه دارد.
برای مطالعه درمورد عمر مفید لاستیک، کلیک کنید تا روشهای آگاهی از تاریخ تولید را نیز بدانید.
رانندگی با سرعت بالا به مدت طولانی
یکی دیگر از عادتهای رایج و اشتباهی که موجب آسیب به لاستیک میشود، رانندگی با سرعت بالا و به مدت طولانی است که موجب تسریع ساییدگی لاستیک خودرو میشود. زمانی که شما با سرعت زیاد رانندگی میکنید اصطکاک بین لاستیک و جاده زیاد میشود، در نتیجه گرما و فشار بیشتری تولید میشود. این گرمای اضافی، عمر مفید لاستیک را کم کرده و سرعت ساییدگی آج تایر را نیز افزایش میدهد. همچنین کمبادی لاستیک، اضافه بار یا آسیب قبلی نیز میتواند ساختار لاستیک را ضعیف کرده و منجر به آسیب بیشتر شود.
در سرعت بالا، میزان تماس لاستیک با جاده و چسبندگی آن نیز کمتر میشود که برای رانندگی در مسیرهای لغزنده و خیس بسیار خطرناک است. بهعلاوه رانندگی مداوم با سرعت زیاد، فشار اضافهای به دیوارههای کناری لاستیک وارد میکند که موجب آسیبدیدگی آن و کاهش عمر لاستیک میشود.
بیتوجهی به چالهها و دستاندازها
چاله و دستاندازها ممکن است دارای لبه تیز و سختی باشد که میتواند به لاستیک خودرو آسیب بزند و موجب پنچری یا ترکیدگی آن شود. اغلب اوقات بیتوجهی به فشار باد لاستیک، احتمال پنچر شدن و آسیب را در برخورد با چاله یا دستانداز افزایش میدهد. بنابراین بهتر است پس از برخورد با چاله یا دستاندازهای نامتعارف، لاستیکها را چک کنید و از سفتی آنها مطمئن شوید. اگر سفتی لاستیک به اندازه کافی نباشد، احتمال آسیبدیدگی رینگ و لاستیک زیاد است و باید هرچه سریعتر برای حل مشکل اقدام کنید.
از دیگر مشکلاتی که درصورت برخورد لاستیک با چاله ممکن است رخ دهد عبارتاند از جدا شدن آج تایر، سوراخ شدن لاستیک و ایجاد برآمدگی روی دیواره جانبی. تشکیل برآمدگی روی دیواره لاستیک خود عاملی برای انفجار است؛ به این صورت که ورود ضربه به آن، باعث جدا شدن آستر هوابند از دیواره جانبی میشود و هوا وارد بدنه یا لاشه لاستیک میشود. طی این فرایند در دیواره کناری لاستیک، حباب تشکیل میشود و احتمال انفجار افزایش مییابد.
پیچیدن با سرعت بالا
اگر حین رانندگی با سرعت زیاد بپیچید، فشار جانبی زیادی به لاستیک وارد میشود. در این شرایط، فشار روی بخشهای کناری آج و اصطکاک با سطح جاده نیز بیشتر میشود. تکرار این عادت اشتباه، دمای لاستیک، سرعت ساییدگی تایر و شانههای آج را افزایش میدهد. همچنین احتمال ایجاد ترک یا آسیب در دیواره لاستیک را نیز باید در نظر گرفت.
در برخی موارد که ساییدگی نامتوازن اتفاق میافتد، معمولا قسمت بیرونی آجها زودتر از سایر بخشها از بین میرود. از همین رو در سرعتهای بالا یا زمانی که لاستیک کمباد یا فرسوده باشد، فشار اضافی میتواند خطرات جدیتری در پی داشته باشد؛ مانند جدا شدن اجزای داخلی، کاهش استحکام ساختاری لاستیک یا ترکیدگی.
حمل بار سنگین
همه لاستیکها یک شاخص وزنی دارند که گویای حداکثر وزنی است که میتوانند در شرایط مشخص تحمل کنند. این عدد نقش مهمی در ایمن خودرو و سرنشینان ایفا میکند و درصورت حمل بار بیش از حد مجاز، احتمال داغ شدن بیشازحد تایر، آسیب ساختاری، ترکیدگی لاستیک و ناپایداری خودرو وجود دارد.
شاخص بار لاستیک روی بدنه آن حک شده و معمولا قبل از شاخص سرعت، نوشته میشود. ازجمله خطرات ناشی از حمل بار سنگین روی لاستیک عبارتاند از:
- ترکیدگی تایر در اثر فشار اضافهای که به ساختار داخلی تایر وارد میشود (بهویژه در سرعتهای بالا)؛
- تغییر شکل تایر و هندلینگ دشوار خودرو؛
- کاهش عمر مفید لاستیک پیش از موعد بهدلیل افزایش سرعت ساییدگی.
جمعبندی
بسیاری از عادتهای اشتباه رانندگی در ظاهر، مهم به نظر نمیرسد اما در عمل تاثیرات مخرب و هزینهبری برای خودرو و لاستیک دارد. در مطالب فوق برخی از مهمترین آنها را معرفی کردیم و گفتیم که هرکدام چگونه روی لاستیک تاثیر میگذارند؛ مانند رانندگی طولانیمدت با سرعت زیاد، تیکآف و شتابگیری شدید، ترمزهای ناگهانی، استفاده از لاستیک فرسوده، رانندگی در جاده ناهموار، حمل بار سنگین و پیچیدن با سرعت زیاد. همگی این موارد درصورت تکرار و تداوم، سرعت سایش لاستیک را افزایش داده و از عمر مفید آن کم میکند.
